Lucentis®
Lucentis® stosuje się w leczeniu pacjentów w przebiegu poszczególnych chorób oczu, predysponujących do tworzenia się nieprawidłowych naczyń krwionośnych w oku, które mogą przepuszczać płyn i powodować krwawienia oraz obrzęki.
Skutkiem tego może być pogorszenie postrzegania szczegółów przy codziennych czynnościach, takich jak prowadzenie samochodu, czytanie i rozpoznawanie twarzy, a niekiedy nawet prowadzi to do utraty wzroku. Preparat o mechanizmie działania anty-VEGF.
Wskazania
Leczenie (u pacjentów dorosłych): neowaskularnej (wysiękowej) postaci zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD); zaburzeń widzenia spowodowanych cukrzycowym obrzękiem plamki (DME); zaburzeń widzenia spowodowanych obrzękiem plamki wtórnym do niedrożności naczyń żylnych siatkówki (RVO) tj. zakrzepie żyły środkowej siatkówki (CRVO) lub jej gałęzi (BRVO); zaburzeń widzenia spowodowanych neowaskularyzacją podsiatkówkową (CNV) wtórną do patologicznej krótkowzroczności (PM).
Skład
1 fiolka (0,23 ml) zawiera 2,3 mg ranibizumabu.
Działanie
Ranibizumab jest fragmentem rekombinowanego humanizowanego przeciwciała monoklonalnego, skierowanym przeciwko ludzkiemu śródbłonkowemu czynnikowi wzrostu naczyń typu A (VEGF-A). Wiąże się z dużym powinowactwem z izoformami VEGF-A (np. VEGF110,VEGF112, VEGF165) zapobiegając w ten sposób wiązaniu VEGF-A ze swoimi receptorami VEGFR-1 i VEGFR-2. Wiązanie VEGF-A z receptorami prowadzi do proliferacji komórek śródbłonka i powstawania nowych naczyń, jak również do przecieku naczyniowego, co uważa się za czynniki sprzyjające progresji wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem lub zaburzeń widzenia, spowodowanych albo cukrzycowym obrzękiem plamki albo obrzękiem plamki wtórnym do RVO. Po comiesięcznym podaniu do ciała szklistego pacjentom z wysiękową postacią AMD, stężenia ranibizumabu w surowicy były na ogół małe, a stężenie maksymalne było zasadniczo mniejsze od stężeń niezbędnych dla zahamowania biologicznej aktywności VEGF o 50%. Nie można wykluczyć nieco zwiększonej ekspozycji u pacjentów z DME w porównaniu do pacjentów z wysiękową postacią AMD. Stężenia ranibizumabu w surowicy pacjentów z RVO były podobne lub nieco większe niż stężenia ranibizumabu w surowicy pacjentów z wysiękową postacią AMD. Średni okres półtrwania eliminacji ranibizumabu z ciała szklistego wynosi ok. 9 dni.
Przeciwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Pacjenci z czynnymi zakażeniami oka lub jego okolic, lub pacjenci, u których podejrzewane jest zakażenie. Pacjenci z czynnym ciężkim zapaleniem wnętrza gałki.
Środki ostrożności
Pacjentów należy monitorować przez tydzień po wstrzyknięciu leku w celu wczesnego rozpoczęcia leczenia ewentualnego zakażenia. W ciągu 60 min po wstrzyknięciu obserwowano zwiększenie ciśnienia śródgałkowego, dlatego należy monitorować i wdrożyć odpowiednie postępowanie dotyczące zarówno ciśnienia śródgałkowego jak i ukrwienia nerwu wzrokowego. Bezpieczeństwo i skuteczność leczenia jednocześnie obu oczu nie zostały zbadane - istnieje większe ryzyko wystąpienia układowych działań niepożądanych. Preparat ma właściwości potencjalnie immunogenne. Z uwagi na ryzyko zwiększenia układowej ekspozycji u pacjentów z DME nie można wykluczyć zwiększonego ryzyka wystąpienia nadwrażliwości. Należy pouczyć pacjentów, aby zgłaszali nasilenie stanu zapalnego wewnątrz oka, ponieważ może być on związany z powstawaniem przeciwciał wewnątrz oka. Preparatu nie należy podawać jednocześnie z innymi lekami (o działaniu układowym lub do oka) anty-VEGF. Leczenie należy przerwać i nie wznawiać przed kolejną wyznaczoną wizytą, jeśli wystąpi: pogorszenie ostrości wzroku w najlepszej korekcji (BCVA) o ≥30 liter w porównaniu z ostatnią oceną ostrości wzroku; ciśnienie śródgałkowe ≥30 mm Hg; rozerwanie siatkówki; wylew podsiatkówkowy obejmujący centrum dołka siatkówki lub jeśli wielkość wylewu wynosi ≥50% całkowitej powierzchni zmiany; przeprowadzenie lub planowanie operacji wewnątrzgałkowej w ciągu 28 dni poprzedzających zabieg operacyjny lub 28 dni po zabiegu. Należy zachować ostrożność rozpoczynając leczenie preparatem u pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia przedarcia nabłonka barwnikowego siatkówki (np. z rozległym odwarstwieniem nabłonka barwnikowego siatkówki). Leczenie należy przerwać u pacjentów z przedarciowym odwarstwieniem siatkówki lub otworami w plamce 3. lub 4. stopnia. Istnieje ograniczone doświadczenie w leczeniu pacjentów z DME spowodowanym cukrzycą typu I. Stosowanie preparatu nie było badane u pacjentów, u których wcześniej zastosowano wstrzyknięcia do ciała szklistego, u pacjentów z czynnymi zakażeniami ogólnoustrojowymi, cukrzycową retinopatią proliferacyjną, ani u pacjentów ze współistniejącymi chorobami oczu, takimi jak odwarstwienie siatkówki lub otwór w plamce. Brak doświadczeń w leczeniu preparatem pacjentów z cukrzycą i HbA1c >12% oraz z niekontrolowanym nadciśnieniem. W przypadku pacjentów z patologiczną krótkowzrocznością istnieją ograniczone dane dotyczące działania preparatu u pacjentów, u których terapia fotodynamiczna z werteporfiną (vPDT) okazała się nieskuteczna. Pomimo powtarzalnego działania leku obserwowanego u pacjentów ze zmianami poddołkowymi i okołodołkowymi, istnieje niewystarczająca ilość danych, by wysnuć wniosek o działaniu preparatu u pacjentów z patologiczną krótkowzrocznością i zmianami pozadołkowymi. Po iniekcji doszklistkowej inhibitorów VEGF do ciała szklistego opisywano ogólnoustrojowe działania niepożądane, w tym krwotoki poza okiem oraz tętnicze zdarzenia zakrzepowo-zatorowe. Istnieją ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w leczeniu pacjentów z DME i obrzękiem plamki spowodowanym RVO i CNV wtórną do PM, u których w wywiadzie odnotowano udar lub przemijające napady niedokrwienne - należy zachować ostrożność w leczeniu tych pacjentów. Doświadczenie z leczeniem pacjentów z wcześniejszymi epizodami RVO oraz pacjentów z niedokrwienną postacią BRVO i CRVO jest ograniczone. Nie zaleca się leczenia pacjentów z niedokrwienną postacią RVO, u których doszło do nieodwracalnej utraty funkcji wzrokowych. Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności leku u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Doświadczenie w leczeniu pacjentów >75 lat z DME jest ograniczone.
Ciąża i laktacja
Brak danych dotyczących stosowania ranibizumabu u kobiet w ciąży. Ze względu na mechanizm działania, ranibizumab należy uważać za lek potencjalnie teratogenny oraz o szkodliwym działaniu na zarodek i płód. Kobiety w wieku rozrodczym powinny w czasie leczenia stosować skuteczne metody antykoncepcji. Preparatu nie wolno stosować w ciąży, chyba że spodziewane korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Należy unikać zajścia w ciążę przez co najmniej 3 mies. po podaniu ostatniej dawki preparatu. Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania preparatu.
Efekty uboczne
Bardzo często: zapalenie noso-gardła, ból głowy, zapalenie ciała szklistego, odłączenie ciała szklistego, krwotok w obrębie siatkówki, zaburzenia widzenia, ból oka, męty w ciele szklistym, krwotok spojówkowy, podrażnienie oka, uczucie obecności ciała obcego w oku, nasilone łzawienie, zapalenie powiek, suchość oka, przekrwienie oka, świąd oka, ból stawów, zwiększone ciśnienie śródgałkowe. Często: zakażenia układu moczowego (tylko w polulacji DME), niedokrwistość, reakcje nadwrażliwości, lęk, zwyrodnienie siatkówki, zaburzenia siatkówki, odwarstwienie siatkówki, przedarcie siatkówki, odwarstwienie nabłonka barwnikowego siatkówki, przedarcie nabłonka barwnikowego siatkówki, spadek ostrości wzroku, krwotok do ciała szklistego, zaburzenia ciała szklistego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zaćma, zaćma podtorebkowa, zmętnienie torebki tylnej soczewki, punktowate zapalenie rogówki, otarcie nabłonka rogówki, odczyn zapalny w komorze przedniej, zamazane widzenie, krwotok w miejscu wstrzyknięcia, krwotok w obrębie oka, zapalenie spojówek, alergiczne zapalenie spojówek, wydzielina z oka, fotopsja, światłowstręt, uczucie dyskomfortu w oku, obrzęk powieki, ból powieki, przekrwienie spojówek, kaszel, nudności, skórne reakcje alergiczne (wysypka, pokrzywka, świąd, rumień). Niezbyt często: ślepota, zapalenie wnętrza gałki ocznej, wysięk ropny w komorze przedniej oka, wylew krwi do przedniej komory oka, keratopatia, zrosty tęczówki, złogi w rogówce, obrzęk rogówki, fałdy rogówki, ból w miejscu wstrzyknięcia, podrażnienie w miejscu wstrzyknięcia, nieprawidłowe odczucia wewnątrz oka, podrażnienie powieki. Istnieje teoretyczne ryzyko występowania tętniczych zdarzeń zatorowo-zakrzepowych, w tym udaru i zawału mięśnia sercowego, po zastosowaniu inhibitorów VEGF w postaci wstrzyknięć doszklistkowych. W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z AMD, DME, RVO i PM z zastosowaniem preparatu Lucentis obserwowano małą częstość występowania zdarzeń zatorowo-zakrzepowych i nie wykazano znaczących różnic między grupami poddanymi leczeniu ranibizumabem a grupami kontrolnymi.
Interakcje
Preparatu nie należy podawać jednocześnie z innymi lekami (o działaniu układowym lub do oka) anty-VEGF. Istnieją pewne doświadczenia z podawaniem preparatu jednocześnie z wykonywaniem fotokoagulacji laserowej. W przypadku wykonania fotokoagulacji laserowej i podawania leku tego samego dnia, podanie preparatu należy wykonać co najmniej 30 min po wykonaniu fotokoagulacji laserowej; preparat może być stosowany u pacjentów, u których wcześniej wykonano fotokoagulację laserową. Brak jest doświadczenia w jednoczesnym podawaniu preparatów Lucentis i Visudyne (terapia fotodynamiczna) w CNV wtórnej do PM.
Dawkowanie
Preparat stosuje się wyłącznie w postaci wstrzyknięć do ciała szklistego, które powinny być wykonywane przez lekarzy okulistów posiadających doświadczenie w wykonywaniu wstrzyknięć do ciała szklistego. Dorośli. Leczenie wysiękowej postaci AMD. Zalecana dawka wynosi 0,5 mg (0,05 ml), podawana co miesiąc w pojedynczym wstrzyknięciu do ciała szklistego. Iniekcje są podawane co miesiąc i kontynuowane do czasu uzyskania maksymalnej ostrości wzroku, tj. ostrości wzroku pacjenta utrzymującej się w trzech kolejnych comiesięcznych badaniach, wykonywanych podczas leczenia ranibizumabem. Następnie pacjenci powinni co miesiąc zgłaszać się na kontrolne badania ostrości wzroku. Leczenie jest wznawiane, gdy badania kontrolne wykażą pogorszenie ostrości wzroku spowodowane przez wysiękową postać AMD. Comiesięczne wstrzyknięcia powinny być podawane do czasu ponownego uzyskania stabilizacji ostrości wzroku w trzech kolejnych comiesięcznych badaniach (co najmniej dwie iniekcje). Odstęp pomiędzy dwiema dawkami nie powinien być krótszy niż jeden miesiąc. Leczenie zaburzeń widzenia spowodowanych zarówno przez DME jak i obrzęk plamki wtórny do RVO. Zalecana dawka wynosi 0,5 mg (0,05 ml), podawana co miesiąc w pojedynczym wstrzyknięciu do ciała szklistego. Iniekcje są podawane co miesiąc i kontynuowane do czasu uzyskania maksymalnej ostrości wzroku, tj. ostrości wzroku pacjenta utrzymującej się w trzech kolejnych comiesięcznych badaniach, wykonywanych podczas leczenia ranibizumabem. Nie zaleca się dalszego leczenia, jeśli nie ma poprawy ostrości wzroku po trzech pierwszych wstrzyknięciach. Następnie pacjenci powinni co miesiąc zgłaszać się na kontrolne badania ostrości wzroku. Leczenie jest wznawiane, gdy badania kontrolne wykażą pogorszenie ostrości wzroku spowodowane przez DME lub obrzęk plamki wtórny do RVO. Comiesięczne wstrzyknięcia powinny być podawane do czasu ponownego uzyskania stabilizacji ostrości wzroku w trzech kolejnych comiesięcznych badaniach (co najmniej dwie iniekcje). Odstęp pomiędzy dwiema dawkami nie powinien być krótszy niż jeden miesiąc. W przypadku wykonania fotokoagulacji laserowej i podawania leku tego samego dnia, podanie preparatu należy wykonać co najmniej 30 min po wykonaniu fotokoagulacji laserowej. Preparat może być stosowany u pacjentów, u których wcześniej wykonano fotokoagulację laserową. Leczenie zaburzeń widzenia spowodowanych CNV wtórną do PM. Leczenie rozpoczyna się od pojedynczego wstrzyknięcia. Jeśli badania kontrolne wykażą cechy aktywności choroby, np. zmniejszoną ostrość wzroku i (lub) objawy aktywności zmiany, zaleca się kontynuowanie leczenia. Monitorowanie aktywności choroby może obejmować badanie kliniczne, optyczną koherentną tomografię (OCT) lub angiografię fluoresceinową (FA). Wielu pacjentów może wymagać zaledwie jednego lub dwóch wstrzyknięć w pierwszym roku leczenia, jednak u niektórych pacjentów może zajść konieczność częstszego leczenia. Dlatego, zaleca się wykonywanie badań kontrolnych co miesiąc przez pierwsze dwa miesiące i co najmniej raz na trzy miesiące w pierwszym roku leczenia. Po upływie pierwszego roku, częstość wykonywania badań kontrolnych określi lekarz prowadzący. Odstęp czasu pomiędzy dwiema kolejnymi dawkami nie powinien być krótszy niż jeden miesiąc. Brak jest doświadczenia w jednoczesnym podawaniu preparatów Lucentis i Visudyne (terapia fotodynamiczna) w CNV wtórnej do PM. Nie ma konieczności dostsowywania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zaburzeniami czynności nerek oraz u pacjentów w podeszłym wieku.
Przez 3 dni przed i po każdym wstrzyknięciu pacjent powinien zakraplać krople przeciwbakteryjne do oczu 4 razy na dobę. Przed podaniem preparatu należy sprawdzić czy nie doszło do wytrącenia osadu lub przebarwienia roztworu. Zabieg wstrzyknięcia należy przeprowadzać w warunkach aseptycznych po chirurgicznej dezynfekcji rąk, z użyciem jałowych rękawiczek, jałowego obłożenia chirurgicznego i jałowej rozwórki powiek (lub innego podobnego przyrządu) oraz w warunkach umożliwiających wykonanie paracentezy (w razie konieczności). Przed wstrzyknięciem należy zdezynfekować skórę wokół oka, powiekę i powierzchnię gałki ocznej oraz zastosować odpowiednie znieczulenie i miejscowy środek bakteriobójczy o szerokim spektrum działania.
Uwagi
Zabieg podania preparatu może wywołać przejściowe zaburzenia widzenia, do czasu ich ustąpienia nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać urządzeń mechanicznych. Preparat należy przechowywać w temp. 2-8st.C.